Dodaj do koszyka

Ilość dostępnych sztuk: 0

Cena za :

X zł/ = 00zł/

Najbliższe dostawy

9 majaśroda
zamawiaj do 07-05-2018
Dostawa w godzinach 11:00-15:00

9 majaśroda
zamawiaj do 07-05-2018
Dostawa w godzinach 17:00-21:00

9 majaśroda
zamawiaj do 07-05-2018
Odbiór Osobisty: Sklep NATURA ul. Krakowska 26 w godzinach 17:00-19:00 (przyda się torba na zakupy:))

Newsletter

RECEPTARIUSZ

Opisy warzyw, owoców i ziół opracowała dr hab. Renata Piwowarczyk, prof. UJK

na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego prowadzi wykłady między innymi z: „Podstaw botaniki farmaceutycznej”, „Roślin użytkowych i leczniczych”, „Dzikich roślin jadalnych”, „Ziołowych surowców kosmetycznych” oraz „Szaty roślinnej Polski”

 

Warzywa

 

Bakłażan – nazywany również oberżyną lub gruszką miłości (uważany za afrodyzjak) zawiera wiele cennych dla zdrowia składników. Z botanicznego punktu widzenia jest to owoc. Jest niskokaloryczny, składający się głównie z wody. Znajdziemy w nim jednak wiele cennych witamin; C, A, z grupy B oraz minerałów; potas, wapń, magnez, oraz błonnik. Bakłażan działa oczyszczająco, przeciwnowotworowo (zwłaszcza fioletowa skórka zawierająca antocyjany), obniża poziom cholesterolu, poprawia przemianę materii, wspomaga pracę układu krążenia i leczenie reumatyzmu. Jest raczej ciężkostrawny, dlatego powinny uważać na niego osoby z problemami z układem trawienia oraz dzieci.

 

Bób – należy do roślin strączkowych o wysokiej zawartości białka - może być alternatywą dla mięsa. W bobie znajdują się bardzo duże ilości kwasu foliowego (100 gram bobu pokrywa 100 % dziennego zapotrzebowania organizmu), szczególnie potrzebnego w trakcie rozwoju płodu (zapobiega wadom rozwojowym), a także w niedokrwistości i problemach z układem sercowo-naczyniowym. Bób zawiera również sporo potasu i błonnika, które regulują poziom cholesterolu oraz ciśnienie krwi i zapobiegają zaparciom. Wzmacnia kości i mięśnie, wspomaga pracę wątroby i nerek. Niektóre leki przeciwko chorobie Parkinsona produkowane są z bobu. Jedzenie bobu powinny ograniczać osoby mające problemy z układem pokarmowym, ponieważ powoduje wzdęcia.

 

Brokuły – warzywo kapustowate o wyjątkowych właściwościach zdrowotnych i odżywczych. Brokuły działają bardzo silnie przeciwnowotworowo - ze względu na obecność sulforafanu - silnego przeciwutleniacza oraz selenu, a także wielu witamin i składników mineralnych. Chronią przed wrzodami żołądka i dwunastnicy, anemią, chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, wzmacniają stawy, regulują poziom cukru i cholesterolu. Mogą łagodzić objawy autyzmu. Ze względu na zawartość luteiny chronią także wzrok. Są niskokaloryczne, a wysoka zawartość witamin C i A oraz kwasu foliowego, a także minerałów, m.in. potasu, wapnia, fosforu, magnezu, siarki i żelaza czyni je jednymi z najzdrowszych warzyw na świecie.

 

Brukselka – miniaturowy przedstawiciel rodziny kapustowatych, źródło wielu witamin; A, B1, B2, B5, B6, C, E, H i K, beta-karotenu, składników mineralnych; potas, magnez, wapń, sód, żelazo, mangan, fosfor, miedź, cynk, błonnik pokarmowy, kwas foliowy, kwas pantotenowy, białko, węglowodany. Wzmacnia odporność organizmu, pracę układu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, wątroby, trzustki, śledziony, likwiduje zaparcia, pomaga w cukrzycy, obniża poziom cholesterolu, działa przeciwzapalnie, przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie, przeciwdziała anemii. Zalecana w diecie antynowotworowej, ponieważ zawiera substancje (m.in. indole, sulforafan) hamujące rozwój raka.

 

Burak ćwikłowy – lecznicze i odżywcze właściwości zawdzięcza głównie ogromnej ilości antocyjanów. Barwnikiem, który nadaje mu charakterystyczny kolor, jest betanina – bardzo silny antyutleniacz, który skutecznie wspomaga leczenie nowotworów, a także wzmacnia organizm po chemioterapii. Doskonale działa profilaktycznie na układ krwionośny, zapobiega anemii, pomaga w leczeniu białaczki, nadciśnienia, awitaminozy - ze względu na duże ilości żelaza, antocyjanów oraz kwasu foliowego. Wzmacnia system odpornościowy, zwłaszcza do walki z wirusami. Odkwasza układ pokarmowy, zapobiega osteoporozie, łagodzi przebieg menopauzy, nerwicy, wspomaga pracę wątroby i nerek. Zawiera natomiast duże ilości cukru, dlatego powinny na nie uważać osoby z cukrzycą. Najlepsze efekty daje picie surowego soku z buraka (lub w postaci tzw. kwasu buraczanego) i jest to niezwykle skuteczna kuracja wzmacniająca i oczyszczająca.

Zdrowotne właściwości wykazuje nie tylko korzeń buraka, ale także jego liście, tzw. botwina, która jest mniej kaloryczna i obfituje w mikroelementy, zwłaszcza potas, żelazo, oraz witaminy A, B1, B2, C, PP i E. Zawiera jednak również duże ilości kwasu szczawiowego, dlatego muszą na nią uważać osoby ze skłonnością np. do kamicy nerkowej.

 

Cebula – warzywo niezwykle cenne dla zdrowia, uniwersalne oraz niezastąpione od wieków w kuchni całego świata. Cebula jest naturalnym lekiem, głównie ze względu na zawartość glikozydów, nadających jej charakterystyczny zapach. Poza tym zawiera wiele cennych enzymów, witamin (A, B, C, E), mikroelementów (siarka, żelazo, mangan, krzem, potas, magnez, wapń), flawonoidy i hormony roślinne. Cebula wykazuje silne działanie antybiotyczne i antyseptyczne, niszczy bakterie, wirusy i grzyby, zarówno stosowana wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Wzmacnia odporność, obniża poziom cukru we krwi, łagodzi infekcje górnych dróg oddechowych i dolegliwości reumatyczne. Jest także rośliną kosmetyczną, wpływa na stan włosów i skóry. Najzdrowsza jest surowa cebula, ale osoby z chorą wątrobą, nerkami lub niewydolnością serca powinny ograniczyć jej spożywanie.

 

Chrzan – cenne warzywo korzeniowe z rodziny kapustowatych, stosowane zarówno jako przyprawa, ale również dla właściwości leczniczych. Należy do naturalnych antybiotyków, zwłaszcza przy przeziębieniach, skuteczny także w pobudzaniu apetytu i ułatwianiu trawienia. Ze względu na bardzo silne właściwości bakteriostatyczne i obecność fitoncydów skutecznie podnosi odporność organizmu. Zawiera szereg witamin - A, B, B1, B2, C, E, wiele związków mineralnych - potas, wapń, fosfor, magnez, żelazo, mangan, sód, cynk, siarka, jod oraz olejki gorczyczne. Poza korzeniem warto wykorzystywać również liście chrzanu, które niszczą bakterie, wirusy i grzyby i zabezpieczają żywność przed psuciem, zwłaszcza w marynatach.

 

Cukinia – warzywo z rodziny dyniowatych, lekkostrawne, niskokaloryczne i cenione ze względu na właściwości dietetyczne. Cukinia zawiera potas, żelazo, magnez, witaminę A, C, K, PP i B1 oraz beta-karoten. Nie odkładają się w niej metale ciężkie, dlatego może być podawana nawet małym dzieciom. Posiada właściwości odkwaszające organizm i poprawia przemianę materii. Nasiona działają przeciwpasożytniczo. Może być stosowana po obróbce termicznej, ale także na surowo. Jadalne są także kwiaty.

 

Czosnek – najskuteczniejszy roślinny antybiotyk, silnie wspomaga odporność na infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybiczne. Ilość cennych substancji w czosnku jest imponująca; zawiera związki flawonoidowe, aminokwasy, saponiny, witaminy (B1, B2, PP, C, A), sole mineralne (m.in. potasu, wapnia, magnezu), mikroelementy (m.in. kobalt, chrom, nikiel) oraz olejki eteryczne składające się głównie z siarczków i allicyny. Posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe, a więc wspomaga ochronę przed zawałem i udarem mózgu, obniża ciśnienie krwi, niszczy pasożyty jelitowe, ułatwia trawienie. Ma silne właściwości antybakteryjne w stosunku do gronkowców i paciorkowców, nie niszcząc przy tym naturalnej flory naszego organizmu. Wykazuje działanie antynowotworowe, zwłaszcza na raka układu pokarmowego, piersi oraz prostaty. Bogactwo minerałów, witamin i przeciwutleniaczy działa również odmładzająco, poprawia stan włosów, skóry i paznokci.

 

Dynia – jest warzywem niskokalorycznym, lekkostrawnym i pomaga w odchudzaniu. Zawiera duże ilości beta-karotenu, potasu, wapnia, fosforu, witamin z grupy B, PP i C. Działa odkwaszająco na organizm, reguluje ciśnienie, leczy zaparcia, oczyszcza organizm z toksyn, opóźnia procesy starzenia. Najcenniejsze w dyni są jednak jej nasiona, zwane pestkami. To naturalna pigułka wielu witamin i minerałów, a szczególnie cynku, magnezu, fosforu, manganu, witaminy B3, czyli niacyny, mającej dobroczynny wpływ na nasz układ nerwowy, a także fitosterole wspomagające zwłaszcza układ pokarmowy i naczyniowo-sercowy. Cynk zawarty w nasionach jest nieoceniony w profilaktyce prostaty, poprawia także żywotność plemników oraz ma duży wpływ na zdrową cerę i włosy. Pestki dyni mają również szerokie działanie przeciwpasożytnicze. Olej z pestek z dyni jest bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe.

 

Fasolka szparagowa – odmiana zwykłej fasoli o szerokim zastosowaniu kulinarnym, zazwyczaj w kolorze żółtym lub zielonym. Jest bogata w białko i z powodzeniem może zastępować mięso, a jest niskokaloryczna. Zawiera wiele cennych witamin i minerałów. Polecana cukrzykom oraz osobom z niedoborem żelaza. Dzięki obecności potasu, kwasu foliowego (niezbędny kobietom w ciąży), witamin z grupy B, K oraz magnezu wspomaga pracę układu krążenia i zapobiega udarom. Liczne przeciwutleniacze, w tym wysoki udział witaminy C, przeciwdziałają nowotworom i podnoszą odporność. Działa moczopędnie i ułatwia pozbywanie się toksyn z organizmu, a ze względu na wysoką zawartość błonnika wspomaga trawienie.

 

Groszek zielony – jest znakomitym źródłem białka i zawiera mnóstwo witamin A, C, E, K, B1, B2, B3, B6, kwasu foliowego, minerałów takich jak wapń, magnez, fosfor, żelazo, sód, błonnik pokarmowy, czy potas. Neutralizuje wolne rodniki, obniża poziom cholesterolu, a tym samym obniża ryzyko chorób serca, żył, udaru, artretyzmu. Zawarta w nim luteina wspomaga wzrok. Likwiduje zaparcia, wzmacnia układ kostny. Jest bardzo częstym składnikiem zdrowych zupek dla małych dzieci.

 

Jarmuż – odmiana kapusty o dekoracyjnie pomarszczonych liściach, uważana za króla „zieleniny” i stosowana w wielu kuchniach świata. Jedno z najzdrowszych warzyw i skarbnica witamin; A, B1, B2, B6, C, PP, K, E oraz składników mineralnych; wapnia, żelaza, magnezu, potasu, jak również kwasu foliowego, związków siarki, karotenoidów (luteina, zeaksantyna, beta-karoten), chlorofili, polifenoli , czy aminokwasów. Jarmuż chroni organizm przed większością chorób nowotworowych, między innymi ze względu na zawartość sulforafanu (związek siarki). Jest znany z właściwości przeciwzapalnych, antyoksydacyjnych, obniżających cholesterol, oczyszczających organizm z toksyn i wspomagający metabolizm oraz wzmacniających odporność organizmu. Jarmuż wspomaga leczenie wrzodów żołądka, astmy i alergii, osteoporozy, chorób sercowo-naczyniowych i dolegliwości wątrobowych oraz związanych z zaburzeniem wzroku. Jest niezbędnym składnikiem zdrowej, lekkostrawnej diety ponieważ wspomaga odchudzanie, a sam jest niskokaloryczny. Ma również zbawienny wpływ na skórę, włosy i paznokcie, działając jak witaminowy zastrzyk o działaniu przeciwstarzeniowym i wzmacniającym.

 

Kalafior – niskokaloryczne warzywo, które obfituje w witaminę C, A, K, witaminy z grupy B, zawiera sporo minerałów; magnezu, wapnia, fosforu oraz żelaza i potasu. Ma właściwości bakteriobójcze, chroni przed wrzodami żołądka i dwunastnicy oraz korzystnie wpływa na pracę układu pokarmowego. Zawiera znaczne ilości sulforafanu i związków siarki chroniących przed nowotworami.

 

Kabaczek – niskokaloryczna i lekkostrawna roślina z rodziny dyniowatych, nieakumulująca metali ciężkich. Zawiera witaminy; A, PP, B1, B2, C, wapń, błonnik, magnez, fosfor, kukurbitacyny, fitosterole, glikozydy. Wspomaga pracę jelit, odkwasza organizm, przyśpiesza przemianę materii, działa przeciwpasożytniczo.

 

Koper ogrodowy – popularny aromatyczny „koperek”, czyli ziele kopru zawiera wiele cennych substancji odżywczych i leczniczych; olejek lotny, flawonoidy, witaminy; D, E, K, B, C oraz prowitaminę A, sole mineralne; żelazo, wapń oraz magnez. Warto go stosować w zaburzeniach trawienia, przy wzdęciach, chorobach wątroby i dróg żółciowych, problemach z nadciśnieniem. Koper wspomaga również laktację. Napary z nasion kopru wykazują działanie rozkurczowe, polecane przy kolkach i wzdęciach.

 

Kalarepa – niskokaloryczne warzywo, odmiana kapusty warzywnej, zawierające aktywne biologicznie związki takie jak sulforafan wykazujący działanie przeciwnowotworowe. Posiada wiele cennych witamin; C, z grupy B, które korzystnie wpływają na przemianę materii i układ nerwowy, oraz soli mineralnych; miedz, wapń, żelazo, magnez. Pomaga usuwać toksyny, obniża poziom cukru, przeciwdziała zaparciom, przyśpiesza wydzielanie żółci, wzmacnia wzrok, w tym wspomaga leczenie zaćmy. Poza korzeniem jadalne są również liście, zawierające sporo witaminy A, K, z grupy B, oraz żelaza i potasu. Osoby cierpiące na kamicę nerkową, wrzody żołądka i dwunastnicy, powinny ograniczać jej spożycie, ze względu na obecność szczawianów.

 

Kapusta (biała, czerwona, włoska, pekińska)

Kapusta – zarówno biała, czerwona, czy pekińska jest doskonałym źródłem witamin, zwłaszcza witaminy C, B, minerałów i błonnika. Kapusta pekińska zawiera duże ilości beta-karotenu, natomiast kapusta czerwona zawiera mnóstwo antocyjanów. Niezwykle zdrowa jest spożywana na surowo, jak również w postaci kiszonki. Zapobiega anemii, chorobom układu pokarmowego, leczy choroby stawów i podnosi odporność. Wykazuje również działanie przeciwnowotworowe, ze względu na obecność indoli ,a ze względu na zawartość siarki poprawia wygląd skóry, włosów i paznokci.

 

Marchew – warzywo o właściwościach leczniczych oraz kosmetycznych. Zawiera liczne składniki mineralne:  potas, sód, wapń, fosfor, siarka, magnez, żelazo, mangan, miedź, cynk, witaminy; A, B1, B2, B6, C, E, H, K, PP, oraz kwas foliowy, flawonoidy, związki siarkowe, kumaryny, inozytol. Wykazuje silne działanie wzmacniające organizm. Ponadto posiada właściwości antyoksydacyjne, oczyszczające, przeciwnowotworowe, przeciwcukrzycowe, przeciwpasożytnicze, zapobiega chorobom sercowo-naczyniowym, obniża cholesterol, wspomaga trawienie i przemianę materii, łagodzi dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wzmacnia system nerwowy. Ze względu na dużą zawartość karotenu ma zbawienny wpływ na wzrok oraz na skórę, włosy i paznokcie, z tego powodu jest także składnikiem wielu kosmetyków.

 

Ogórek – chociaż w większości składa się z wody, to nie brak w nim cennych witamin; C, K, B oraz minerałów; potas, magnez, miedz, mangan. Ogórki odkwaszają i oczyszczają organizm, wspomagają pracę nerek, pomagają przy zaparciach, odwodnieniu i cukrzycy. Ze względu na niskokaloryczność są cenione w różnego typu dietach, szczególnie jako składnik sałatek. Również znane i cenione w kosmetyce.

 

Papryka – czerwona, zielona, czy żółta, popularne i cenne warzywo na naszych stołach. Zawiera duże ilości witaminy C (kilka razy więcej od cytryny), A, B, E, beta-karotenu oraz soli mineralnych, zwłaszcza potasu i wapnia. Papryka wzmacnia organizm, zawarte w niej polifenole działają odmładzająco, obniża ciśnienie i reguluje pracę serca, reguluje przemianę materii, działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, oczyszczająco, wzmacnia odporność, wspomaga trawienie. Zielona zawiera sporo kwasu foliowego, czerwona ma mnóstwo beta-karotenu, a żółta dostarczy luteiny i zeaksantyny. Ostre odmiany papryki zawierają duże ilości kapsaicyny, szeroko stosowanej w farmaceutyce, jak również w postaci popularnej przyprawy.

 

Pomidor – jedno z najcenniejszych dla zdrowia warzyw. To skarbnica związków na wiele dolegliwości. Pomidor obfituje w witaminy; C, E, beta-karoten, z grupy B, PP, K, minerały; potas, wapń, magnez, żelazo. Piękną czerwoną barwę nadaje im likopen - barwnik, który jest bardzo silnym antyutleniaczem, działającym przeciwnowotworowo (zwłaszcza na raka prostaty i szyjki macicy), zapobiegającym zawałom, miażdżycy, zwyrodnieniom plamki żółtej, chroniącym przed promieniowaniem UV. Pomidory wykazują działanie wzmacniające odporność, moczopędnie, antydepresyjnie, wspomagają trawienie i pracę wątroby, obniżają poziom cholesterolu, pomagają utrzymać szczupłą sylwetkę.

 

Por – warzywo o cennych właściwościach odżywczych i leczniczych, polecany w dietach lekkostrawnych, zasadotwórczych i odchudzających. Zawiera wiele minerałów; wapń, fosfor, potas, sód, żelazo, siarka, i witamin; C, A, B1, B2, PP oraz kwas foliowy, luteinę, zeaksantynę. Wspomaga odporność, pracę serca, wzrok, obniża cholesterol i cukier, działa oczyszczająco, antyseptycznie, moczopędnie, pomaga w leczeniu reumatyzmu, zaparć, wrzodów.

 

Pietruszka - pospolite warzywo, ale równocześnie idealny i tani potencjalny składnik codziennej zdrowej diety. Występuje w dwóch odmianach: pietruszka korzeniowa oraz pietruszka naciowa.

Jest bogata w różnorodne składniki odżywcze, takie jak witamina A, B12, C, K, oraz minerały; żelazo, wapń, magnez, potas. Składniki te wpływają niezwykle korzystnie na krążenie krwi, leczą anemię, obrzęki, zapalenie pęcherza i cewki moczowej, wspomagają leczenie kamicy moczowej, pomagają na problemy z prostatą, bóle menstruacyjne i reumatyczne, oczyszczają z toksyn oraz podnoszą odporność organizmu.

Natka pietruszki działa antyseptycznie, moczopędnie, ułatwia trawienie oraz poprawia wzrok, ostatnio stwierdzono wspomagające działanie w leczeniu raka piersi.

 

Pasternak – warzywo po latach zapomnienia wraca do łask ze względu na cenne właściwości odżywcze i lecznicze. Pasternak zawiera związki kumarynowe, olejki eteryczne, glikozydy, magnez, witaminy C, B, kwas foliowy. Poprawia apetyt, a zarazem przemianę materii, działa uspokajająco, obniża ciśnienie tętnicze, zapobiega powstawaniu kamicy nerkowej, zwiększa odporność. Bardzo korzystnie wpływa na problemy ze skórą (łuszczyca, łupież, łysienie).

Poza korzeniem wykorzystywane są również nasiona pasternaku, chętnie stosowane w farmaceutyce i kosmetyce.

 

Rzodkiewka – jedna z pierwszych nowalijek, którą warto włączać do jadłospisu. Jest bogata w witaminy; C, A, K, kwas foliowy, minerały; potas, wapń, magnez, fosfor. Rzodkiewka wpływa na uregulowania ciśnienie krwi, pracę układu pokarmowego, zwłaszcza przy niestrawności, problemach z wątrobą i woreczkiem żółciowym, wspomaga apetyt i odporność, działa oczyszczająco. Ze względu na wysoką zawartość siarki wpływa korzystnie na stan włosów, skóry i paznokci.

 

Rzodkiew czarna – zwana również czarną rzepą. Jej korzeń zawiera wiele cennych witamin z grupy B, PP, C, liczne sole mineralne; potas, żelazo, wapń, magnez, fosfor, jak również siarkę i cenne związki siarkowe, glikozydy gorczyczne oraz enzymy i fitoncydy. Dzięki takiej kombinacji różnych związków posiada szerokie zastosowanie odżywcze i lecznicze. Działa żółciopędnie, przeciwbakteryjnie, grzybobójczo, odtruwająco. Stosowana jest przy niedokrwistości, infekcjach górnych dróg oddechowych, bólach reumatycznych, kamicy nerkowej. Wspomaga leczenie również stanów zapalnych skóry.

 

Rzodkiew biała – zawiera znaczne ilości soli mineralnych; potas, wapń, magnez, żelazo, mangan, cynk, fosfor, a także witamin; z grupy B, C, prowitamina A. Polecana zwłaszcza osobom osłabionym, z obniżoną odpornością i awitaminozą. Pozytywnie wpływa na układ pokarmowy, reguluje procesy trawienia, przeciwdziała zaparciom, działa łagodząco na stany zapalne jamy ustnej i gardła. Wspomaga leczenie problemów skórnych.

 

Sałata (różne rodzaje) – roszponka, masłowa, lodowa i inne rodzaje sałat są niezastąpionym składnikiem zdrowej diety. Sałata zawiera luteinę i zeaksantynę, są to silne przeciwutleniacze, które chronią wzrok. Dostarcza dużych ilości chlorofilu, kwasu foliowego i witamin; C, z grupy B, E, oraz potasu, żelaza, magnezu, kwasów organicznych. Sałata wspomaga trawienie, krążenie, odkwasza, oczyszcza, wzmacnia system nerwowy, odporność, działa antynowotworowo i antyoksydacyjnie.

 

Szczypiorek – zawiera duże ilości witaminy C, z grupy B, kwas foliowy, beta-karoten, minerały; potas, wapń, sód, magnez, żelazo, fosfor. Charakterystyczny zapach nadają mu cenne dla zdrowia związki siarki. Jest niskokaloryczny, wspomaga trawienie, obniża ciśnienie krwi, działa bakteriobójczo, poprawia apetyt.

 

Seler korzeniowy – niskokaloryczne i ważne warzywo w kuchni oraz zdrowej diecie. Zawiera cenne witaminy; C, PP, z grupy B, kwas foliowy oraz minerały; fosfor (najwięcej wśród warzyw korzeniowych), sporo wapnia, potasu i cynku. Seler jest bezcennym warzywem w diecie oczyszczającej i odtruwającej organizm, dzięki czemu wspomaga również leczenie stawów. Posiada właściwości przeciwnowotworowe, żółciopędnie, moczopędnie, wspomaga trawienie, likwiduje zaparcia, reguluje ciśnienie krwi oraz pracę nerek.

 

Szpinak – warzywo o cennych zielonych liściach, które zawierają duże ilości magnezu, potasu i żelaza, jak również beta-karotenu, kwasu foliowego, witamin; C, K, z grupy B, E, oraz luteiny. Szpinak wykazuje działanie antynowotworowe, przeciwmiażdzycowe i antyoksydacyjne. Wspomaga pracę układu nerwowego, regulowania ciśnienia i pracy serca, wspomaga leczenie anemii. Przeciwdziała postępowi choroby Alzheimera i Parkinsona. Polecany zwłaszcza osobom osłabionym, dzieciom oraz kobietom w ciąży. Osoby z kamicą nerkową powinny uważać na spożycie szpinaku, ponieważ zawiera kwas szczawiowy, który może powodować powstanie kamieni.

 

Szparagi – zarówno białe, zielone i fioletowe, to bogactwo witamin i minerałów. Są niskokaloryczne, zawierają duże ilości kwasu foliowego (odpowiadającego za prawidłowy rozwój płodu), witaminy; C, E, K, beta-karoten, minerały; wapń, fosfor, potas, żelazo, oraz błonnik. W ich składzie znajdziemy również asparaginę wspomagającą pracę nerek i działającą moczopędnie, glutation – białko wzmacniające układ odpornościowy, działające oczyszczająco, przeciwnowotworowo i pomocniczo w chorobie Alzheimera, oraz inulinę – węglowodan wpływający na układ trawienny. Poprawiają krzepliwość krwi i zapobiegają pękaniu naczynek. Szparagi są uznawane za bardzo silny afrodyzjak. Nie powinny ich spożywać osoby cierpiące na dnę moczanową i kamienie nerkowe.

 

Ziemniaki – warzywa niezwykle odżywcze. Bulwy ziemniaka zawierają duże ilości skrobi, nieco białka i błonnika. Wbrew powszechnej opinii ziemniaki posiadają wiele składników odżywczych; magnez, potas, fosfor, żelazo, wapń oraz witamin; C, D,E,K, B1, B3, B6, a także kwas foliowy. Wykazują działanie przeciwnowotworowe, moczopędne, łagodząco wpływają na przewód pokarmowy, obniżają ciśnienie krwi. Stosowane są również zewnętrznie przy problemach skórnych.

 

OWOCE

 

Jabłka – zawierają kwasy organiczne, cukry, błonnik, substancje pektynowe, witaminy; C, A, B1, B2, PP i B3 i składniki mineralne; potas, fosfor, wapń, sód, magnez i żelazo. Jabłka wspomagają procesy trawienia (regulują perystaltykę jelit, przeciwdziałają zaparciom, wrzodom), oczyszczają organizm z toksyn, obniżają poziom cholesterolu, chronią przed zawałem i miażdżycą, wzmacniają układ odpornościowy, odkwaszają.

 

Gruszki – zawierają jod, który pozytywnie wpływa na pracę tarczycy, a także brom i bor – wpływające korzystnie na układ nerwowy i wspomagające leczenie osteoporozy. Gruszka jest również źródłem kwasów owocowych, węglowodanów, pektyn, błonnika, a także witamin; A, B1, B2, B6, C i PP, zawiera wiele potasu, który zapobiega chorobom układu sercowo-naczyniowego, udarom mózgu, zaparciom i niestrawności. Są niskokaloryczne, dlatego często stanowią składnik zdrowej diety.

 

Śliwki – ze względu na dużą zawartość pektyn skutecznie regulują procesy trawienia, przeciwdziałają zaparciom, wymiatają złogi jelitowe, a tym samym zmniejszają ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Znaczna obecność polifenoli (zwłaszcza ciemne odmiany) czyni je owocami o działaniu antyoksydacyjnym, przeciwnowotworowym i przeciwmiażdżycowym. Śliwki są źródłem witamin; C, A, E, B6 i K, ponadto zawierają; wapń, potas, żelazo, fosfor, magnez.

 

Wiśnie – zawierają duże ilości kwasów owocowych, pektyn, witamin; C, K, z grupy B, kwasu foliowego oraz minerałów; potasu, miedzi, wapń, magnez, żelaza. Stabilizują pracę serca i chronią przed chorobami układu krążenia, obniżają cholesterol, wspomagają pracę nerek, zapobiegają anemii, bezsenności, działają przeciwnowotworowo i antyoksydacyjnie (wysoka ilość przeciwutleniaczy), pobudzają przemianę materii oraz korzystnie wpływają na skórę.

 

Czereśnie – zawierają spore ilości potasu, wapnia, żelaza i jodu, witamin z grupy B, A, C, oraz bioflawonoidów. Czereśnie regulują pracę tarczycy, przemianę materii, wspomagają leczenie artretyzmu, zwyrodniałych stawów, zwalczają wolne rodniki, działają oczyszczająco, korzystnie wpływają na układ krążenia i nerki.

 

Agrest – zawiera spore ilości potasu, sodu, wapnia, magnezu, fosforu, żelaza i dużo witaminy C oraz pektyn. Pobudza przemianę materii, działa moczopędnie i oczyszczająco, wzmaga apetyt, pomaga w stanach zapalnych jamy ustnej.

 

Aronia – uważana za najzdrowszy owoc jagodowy, wykazuje działanie przeciwnowotworowe, antyoksydacyjne, skutecznie pomaga w nadciśnieniu, miażdżycy, chorobach oczu. Zawiera wiele cennych dla zdrowia witamin; P, C, B2, B9, E, mikroelementów; wapń, żelazo, miedź, molibden, jod, mangan i bor oraz bioflawonoidów.

 

Borówka amerykańska – jest doskonałym źródłem antyoksydantów, witamin i minerałów. Obniża poziom cholesterolu, działa przeciwnowotworowo, wspomaga leczenie zaburzeń krążenia, pracę układu pokarmowego, wspomaga wzrok, opóźnia procesy starzenia.

 

Jagody czarne (borówka czernica) – to niezwykła skarbnica wielu witamin i minerałów, o silnych właściwościach antyoksydacyjnych. Jagody wykazują działanie skutecznie poprawiające różnorodne problemy ze wzrokiem, przeciwbiegunkowe, antynowotworowe, hamujące wchłanianie toksyn, przy infekcjach przewodu pokarmowego i dróg moczowych, obniżają poziom cholesterolu i regulują poziom cukru. Działają uszczelniająco na naczynia krwionośne oraz odmładzająco naszą skórę.

 

Brzoskwinie – zawierają witaminy; A, B1, B2, B3, B6, C, PP, magnez, fosfor, bor, potas, kwas foliowy, wapń i niacytynę (przyczynia się do produkcji hormonu szczęścia). Chronią przed anemią, oczyszczają organizm, posiadają wysokie wartości odżywcze i wzmacniające, odkwaszają, wpływają na prawidłową pracę nerek, układu trawiennego, przeciwdziałają zaparciom, poprawiają kondycję skóry.

 

Maliny – są bogate w witaminy; C, E, z grupy B, sole mineralne; potas, żelazo, wapń, magnez oraz pektyny, antocyjany i kwasy organiczne. Są znanym i cenionym owocem działającym przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie, wzmacniająco, obniżają ciśnienie krwi, przeciwdziałają anemii, stosowane w chorobach nerek, opóźniają procesy starzenia.

Liść malin również zawiera wiele cennych substancji, np. garbniki, flawonoidy czy kwasy organiczne, i jest polecany w postaci herbaty.

 

Porzeczki – zarówno czarne, czerwone jak i białe posiadają cenne i zróżnicowane właściwości zdrowotne. Są niezwykle bogatym źródłem witaminy C i P, związków mineralnych; potasu, sodu, wapnia, fosforu, siarki i magnezu oraz mikroelementów; chlor, żelazo, kobalt, cynk, miedź, bor, jod, molibden i mangan, kwasów fenolowych czy flawonoidów. Posiadają właściwości oczyszczające, moczopędne, przeczyszczające, wzmacniające, przeciwnowotworowe. Zalecane są przy wspomaganiu leczenia wielu schorzeń; reumatyzmu, kamieni moczowych, niestrawności, niewydolności wątrobowej, zapalenia dróg moczowych, zaparć, kolki, migreny, dolegliwości serca, miażdżycy naczyń, wysokiego poziomu cholesterolu, anemii.

 

Poziomki – zawierają wiele cennych dla zdrowia składników: kwasy organiczne (winny, cytrynowy i chinowy), witaminy; C, B1, B2, E, K, sole mineralne; żelaza, fosforu, wapnia, siarki, potasu, jodu, bromu. Działają wzmacniająco, antyoksydacyjnie, przeciwzapalnie, przeciwbiegunkowo, moczopędnie, oczyszczająco, pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu krążenia, przeciwdziałają chorobom jamy ustnej. Stosowane są również w kosmetyce.

 

Truskawki – zawierają witaminy; C, E, z grupy B, mikro- i makroelementy; wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas. Polecane reumatykom i osobom cierpiącym na dolegliwości wątroby i nerek. Obniżają ciśnienie tętnicze, poziom cholesterolu, korzystnie wpływają na skórę i włosy. Dzięki obecności przeciwutleniaczy działają antyoksydacyjnie,antybakterynie i przeciwnowotworowo, spowalniają procesy starzenia i poprawiają pamięć.

 

Winogrona – owoce wysoko cenione zwłaszcza ze względu na obecność dużej dawki polifenoli (szczególnie ciemne odmiany), węglowodanów, pektyn, garbników, witamin z grupy B, witaminy C i karotenu oraz potasu, fosforu oraz wapnia, magnezu, cynku, miedzi i żelaza. Wykazują silne działanie antyoksydacyjne i przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, antybakteryjne, przeciwdziałają zawałom serca, udarom, miażdżycy, regulują metabolizm lipidów.

 

Żurawina – owoc, który powinien na stałe zagościć w jadłospisie, zwłaszcza ze względu na bogactwo silnych przeciwutleniaczy. Zawiera dużo błonnika, witamin; B1, B2, B6, C, E, karoten, także minerałów; sodu, potasu, fosforu, wapnia, magnezu, jodu i żelaza, flawonoidów oraz cennych kwasów organicznych. Żurawina mniejsza ryzyko zachorowania na choroby przyzębia i próchnicę, wrzody żołądka, infekcje dróg moczowych, a także choroby serca i układu naczyniowego. Działa silnie antybakteryjnie, antygrzybiczo, oczyszczająco, wzmacniająco, obniża poziom cholesterolu, wspomaga leczenie wrzodów, chorób prostaty, problemów skórnych.

 

Orzechy laskowe – cenione za wysokie właściwości odżywcze, zawierają duże ilości witaminy E, z grupy B, potasu, wapnia, fosforu oraz cenne nienasycone kwasy tłuszczowe. Przeciwdziałają nadciśnieniu, zakrzepom, miażdżycy, korzystnie wpływają na płodność oraz prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, wspomagają pamięć, pomagają w trakcie zmęczenia psychicznego i depresji, korzystnie wpływają na stan skóry.

 

Orzechy włoskie – bezcenne dla zdrowia i od wieków stosowane w medycynie oraz kosmetologii. Zawierają duże ilości białka, kwasów omega-3, fosforu, a także żelaza, wapnia, fosforu, cynku, witaminy E, z grupy B, kwasu foliowego. Mają leczniczy wpływ na układ sercowo-naczyniowy, działają przeciwnowotworowo, wzmacniają system nerwowy, doskonałe przy wspomaganiu leczenia wyczerpania psychicznego, depresji, usprawniają pracę mózgu. Stosowane również szeroko w kosmetyce, zarówno liście jak i zielone łupiny. 

 

Zioła

 

Mięta pieprzowa – jedna z najbardziej znanych od wieków roślin leczniczych, kosmetycznych oraz szeroko stosowanych w przemyśle spożywczym. Zawiera przede wszystkim wiele cennych olejków eterycznych, a także witaminę C i A oraz żelazo, wapń, potas, magnez. Stosowana jest w zaburzeniach trawienia różnego typu, w dolegliwościach wątroby i dróg żółciowych. Posiada również właściwości uspokajające i rozkurczowe.

 

Melisa lekarska – popularne i od wieków stosowane zioło uspokajające, stosowane przy bezsenności, jak również regulujące procesy trawienia, rozkurczowe, przeciwwirusowe, antybakteryjne, immunostymulujące, antyoksydacyjne, obniżające poziom cholesterolu, łagodzące bóle miesiączkowe.

 

Babka lancetowata – stosowana przy nieżytach górnych dróg oddechowych, przy suchym kaszlu, zapaleniach i owrzodzeniach jamy ustnej. Działa kojąco na przewód pokarmowy dzięki obecności znacznych ilości śluzów.

 

Dziurawiec – zawiera wiele cennych substancji, między innymi olejek eteryczny, hiperycynę, garbniki, związki żywiczne, flawonoidy, glikozydy. Wykazuje działanie przeciwdepresyjne, uspokajające, rozkurczające przewód pokarmowy. Pomaga przy dolegliwościach żołądka, jelit, wątroby i woreczka żółciowego. Zewnętrznie stosowany na rany, owrzodzenia, działa antybakteryjnie i ściągająco.

 

Krwawnik pospolity – zawiera olejki lotne (np. kamforę, chamazulen), seskwiterpeny, flawonoidy, alkaloidy, poliacetyleny, triterpeny, kwas salicylowy, kwas octowy, kumaryny, garbniki, żywice, gorzki glikozyd – achilleinę, sole mineralne (magnez, cynk), cholinę. Wykazuje działanie przeciwzapalne, antyalergiczne, grzybobójcze, oczyszczające, przeciwskurczowe, hamujące krwawienia, wspomaga procesy trawienia, łagodzi objawy menopauzy. Działa kojąco i bakteriobójczo na problemy skórne.

 

Lubczyk ogrodowy – zawiera m.in. olejek lotny, kumaryny, kwasy roślinne, żywice, fitosterole. Posiada właściwości moczopędne, rozkurczowe, wiatropędne, przeciwzakrzepowe, przeciwmiażdżycowe, wykrztuśne, łagodzi wzdęcia i niestrawność. Jest doskonałym dodatkiem do różnych potraw. Od wieków uznawany również za afrodyzjak.

 

Pokrzywa zwyczajna – jedno z najzdrowszych i najbardziej wszechstronnych ziół, skarbnica cennych związków. Zawiera ogromne ilości minerałów: magnez, fosfor, wapń, siarkę, żelazo, potas, jod, krzem i sód, witamin: A, K, B2, C, kwasów organicznych (m.in. mrówkowy), olejki eteryczne, chlorofil, serotoninę, histaminę, acetylocholinę, flawonoidy, karotenoidy, fitosterole. Posiada właściwości moczopędne i leczy różnego typu dolegliwości układu moczowego, reumatyzm, oczyszcza ze złogów przewód pokarmowy i drogi żółciowe. Jest skutecznym środkiem krwiotwórczym, zapobiega anemii i osłabieniu organizmu, oczyszcza krew. Liczne są również doniesienia odnośnie działania antynowotworowego pokrzywy oraz wzmacniającego odporność. Dzięki działaniu antybakteryjnemu, przeciwgrzybiczemu wykorzystywana również zewnętrznie na różnego rodzaju problemy skórne, np. ropnie, wypryski, łupież, łojotok. Coraz częściej, po latach zapomnienia, stosowana również w kuchni, jako dodatek do różnych potraw.

 

Szałwia lekarska – znana od wieków roślina lecznicza, przyprawowa i kosmetyczna. Zawiera cenne olejki eteryczne, garbniki, taniny, kwasy organiczne, flawonoidy, witaminy;A, C, B oraz minerały; wapń, magnez, potas, sód, cynk, żelazo. Ze względu na silne działanie antyseptyczne stosowana w leczeniu różnorodnych stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Reguluje laktację, działa łagodząco na problemy z miesiączkowaniem i w okresie menopauzy. Ułatwia trawienie i działa kojąco na układ pokarmowy, działa przeciwcukrzycowo.

 

Koper włoski – nazywany również fenkułem, od wieków szeroko stosowany w kuchniach całego świata i znany z właściwości leczniczych. Jest bogatym źródłem minerałów; potas, magnez, fosfor, wapń, żelazo, mangan, kwas foliowy, witaminę C, błonnik i olejki lotne. Reguluje procesy trawienia, zwłaszcza pomocny jest przy wzdęciach, nudnościach, bólach brzucha, pobudza apetyt. Wykazuje działanie przeciwgorączkowe, wykrztuśne, wzmacnia odporność, wspomaga pracę układu krążenia, oczyszcza organizm z toksyn.

 

Jeżówka purpurowa – znana bardziej z nazwy łacińskiej, czyli Echinacea. Jest ziołem stosowanym w celu poprawy odporności, działa immunostymulująco, przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo, oraz przeciwgrzybiczo. Wykazuje również właściwości regeneracyjne, przeciwbólowe, żółciopędne, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Stosowana jest również zewnętrznie na różnego rodzaju problemy skórne. :

 

Zielony jęczmień – jest doskonałym źródłem witamin; C, B, E, beta-karotenu, a także żelaza, wapnia, magnezu, cynku, fitohormonów, chlorofilu, aminokwasów i błonnika. Wykazuje szerokie działanie wzmacniające, przeciwzapalne, antywirusowe, antynowotworowe, wspomaga odchudzanie, odkwasza i oczyszcza organizm, wspomaga leczenie dolegliwości układu trawiennego i sercowo-naczyniowego.

 

 

Mały słowniczek

 

Antyoksydanty – inaczej nazywane przeciwutleniaczami, jest to grupa związków chemicznych (np. witamina A, E, C, beta-karoten, cynk, selen) wstrzymujących procesy utleniania, a tym samym opóźniające procesy starzenia organizmu i choroby cywilizacyjne.

 

Antocyjany – naturalne barwniki pochodzenia roślinnego, barwy od czerwonej po fioletową. Posiadają właściwości ochronne, antyoksydacyjne i przeciwzapalne.

 

Wolne rodniki – to atomy, cząsteczki lub jony wykazujące dużą aktywność chemiczną utleniając każdy związek z którym mają kontakt. Mogą uszkadzać komórki, choroby różnych układów w organizmie, w tym nowotwory.

 

Pestycydy – chemiczne środki ochrony roślin, żywności, materiałów lub człowieka przed grzybami, chwastami, owadami oraz regulatory wzrostu. Spożywane w nadmiarze powodują wiele chorób, w tym nowotwory.

 

Polifenole – organiczne związki chemiczne występujące w roślinach o silnym działaniu przeciwutleniającym, niszczące wolne rodniki, a tym samym pomocne w leczeniu nowotworów, chorób układu krążenia i innych, opóźniają procesy starzenia.